Tahtakurusunun Kökeni: Yarasalardan İnsana Nasıl Geçti?

Tahtakurularıyla ilgili yapılan son araştırmalar, elma çekirdeği büyüklüğündeki bu parazitlerin insana yarasadan geçtiğini ve her yere yayıldığını gösteriyor. Oklahoma’daki Tulsa Üniversitesi’nden araştırmacı Warren Booth, buna rağmen tahtakuruları üzerinde fazla araştırma yapılmadığını belirtiyor.

İnsana Nasıl Geçtiler?

Tahtakurularının genetiğini inceleyen Booth, Avrupa’da iki kökeninin olduğunu ve neredeyse iki ayrı canlı türüne ayrılmış olduklarını ortaya koydu. Bu parazitlerin kökenleri yarasalara dayanıyor. Molecular Ecology dergisinde yayımlanan araştırma, bugün insanların yaşadığı ortamları saran bu parazitlerin ilk ev sahiplerinin yarasalar olduğunu gösteren genetik bulguları ortaya koydu.

Tarihsel Süreç: Mısır Uygarlığından Günümüze

Tahtakuruları çok uzun zamandır insanlarla bağlantılı olarak varlık gösteriyor. Eski Mısır uygarlığından kalma belgelerde tahtakurularından söz ediliyor. Arkeologlar bile 3500 yıl öncesinden kalma tahtakurusu fosillerine rastladı.

Nasıl Çoğalıyorlar ve Neden Geri Döndüler?

Yumurta taşıyan dişi bir tahtakurusu bütün bir apartmanı saracak kadar yavru üretebilir. Tek ihtiyaçları, kanını emecek insan bulmaktır. 1950’lerde yürütülen etkili bir ilaçlama kampanyası sayesinde tahtakuruları büyük ölçüde evlerde ve otellerde görünmez olmuştu. Ama 15 yıl önce yeniden dönüş yaptılar.

Kimyasal İlaçlar Neden İşe Yaramıyor?

Tahtakurusu istilasının önünü almak oldukça zor. Yataklarda rastlanan tahtakuruları mutasyon geçirdiği için böcek ilaçları pek etkili olmuyor. (Bu yüzden sadece ısıl işlem gibi fiziksel yok etme yöntemleri kesin sonuç verir.)

Bilimsel Kanıtlar Ne Diyor?

Booth’un ekibi, Avrupa’nın 13 ülkesinde evlerden ve yarasa yuvalarından yüzlerce tahtakurusu numunesi topladı. Bunların DNA’sı incelendiğinde yarasa ve insan kanı emen tahtakuruları arasında herhangi bir gen akışı bulunamadı. Booth, yarasalara dayanan soyun, insanlarla yarasaların aynı mağaralarda yaşadıkları döneme kadar gittiğini belirtiyor. Bunların, insan kanı emen tahtakurularından daha fazla genetik çeşitlilik gösterdiği biliniyor.

Not: Tahtakurusu ısırığı kaşıntılı bir kabarcığa yol açıyor; bu yolla herhangi bir hastalık geçmesi söz konusu değil. Ancak psikolojik olarak büyük rahatsızlık veriyor.